تاثیر انتشار کلر و ترکیبات کلردار بر گیاهان و حیات وحش

مقدمه

کلر یکی از مواد شیمیایی مهم در صنایع مختلف، تصفیه آب، گندزدایی، تولید مواد شوینده، صنایع کاغذ، ساخت ترکیبات شیمیایی و بسیاری از فرایندهای صنعتی است. کاربرد گسترده این ماده باعث شده است که موضوع انتشار کلر و ترکیبات کلردار در محیط زیست اهمیت زیادی پیدا کند. نشت از تجهیزات صنعتی، حوادث حمل و نقل، تخلیه پساب، استفاده نادرست از مواد گندزدا و ورود بعضی ترکیبات پایدار کلردار به طبیعت می تواند گیاهان و جانوران را در معرض آلودگی قرار دهد.

با این حال، زمانی که از تاثیر انتشار کلر و ترکیبات کلردار بر گیاهان و حیات وحش صحبت می شود، نباید همه مواد دارای کلر را یکسان در نظر گرفت. گاز کلر، هیپوکلریت، کلرامین، دی اکسید کلر، کلریت، کلرات، یون کلرید و ترکیبات آلی کلردار از نظر رفتار محیطی و میزان سمیت تفاوت زیادی دارند. برای مثال گاز کلر ماده ای بسیار واکنش پذیر است و پس از ورود به محیط نسبتا سریع تغییر می کند، در حالی که برخی ترکیبات آلی کلردار می توانند مدت طولانی در خاک، رسوبات یا بافت جانوران باقی بمانند.

نوع اکوسیستم نیز تعیین کننده است. انتشار مقدار مشخصی از یک ماده کلردار ممکن است در یک محیط باز اثر کوتاه مدتی ایجاد کند، اما ورود همان آلاینده به یک برکه کوچک، تالاب، رودخانه کم آب یا منطقه ای با تهویه ضعیف می تواند پیامدهای جدی تری داشته باشد. سن موجود زنده، مرحله رشد، دما، رطوبت، کیفیت آب و مدت تماس نیز در میزان آسیب نقش دارند.

شناخت این تفاوت ها برای ارزیابی واقعی خطر ضروری است. در ادامه، تاثیر انواع آلاینده های کلردار بر برگ و ریشه گیاهان، خاک، آبزیان، پرندگان، پستانداران، دوزیستان و زنجیره غذایی بررسی می شود و در نهایت راهکارهای کاهش خطر انتشار این مواد توضیح داده خواهد شد.

منظور از انتشار کلر و ترکیبات کلردار چیست؟

انتشار کلر به ورود کنترل نشده یا بیش از مقدار قابل قبول کلر یا مواد حاوی کلر به هوا، آب یا خاک گفته می شود. یکی از شناخته شده ترین حالت ها، نشت گاز کلر از مخزن، سیلندر، خط انتقال یا تجهیزات فرایندی است. چنین رویدادی می تواند یک توده گازی ایجاد کند که تحت تاثیر باد، دما، شکل زمین و شرایط جوی از محل حادثه دور شود.

اما آلودگی کلردار فقط به گاز کلر محدود نیست. در سامانه های گندزدایی، ترکیباتی مانند هیپوکلریت سدیم یا هیپوکلریت کلسیم مصرف می شوند. ورود محلول های دارای کلر آزاد به آب های طبیعی می تواند موجودات آبزی را تحت تاثیر قرار دهد. کلرامین ها نیز در بعضی فرایندهای تصفیه تشکیل یا استفاده می شوند و رفتار آنها با کلر آزاد یکسان نیست. به همین دلیل حتی در کاربردهای رایجی مانند خرید قرص کلر آکواپول نیز توجه به نحوه مصرف، دوز مناسب و جلوگیری از ورود مستقیم مقادیر بالای مواد کلردار به منابع طبیعی اهمیت دارد.

گروه دیگری شامل دی اکسید کلر و محصولات تبدیل آن مانند کلریت و کلرات است. افزون بر این، ترکیبات آلی کلردار از جمله بعضی آفت کش های قدیمی، بی فنیل های پلی کلره و دیوکسین های کلردار از نظر محیط زیستی اهمیت دارند. بنابراین هنگام بررسی آلودگی باید ابتدا نوع دقیق ماده مشخص شود، زیرا تنها دانستن اینکه یک آلاینده «کلردار» است برای تعیین میزان خطر کافی نیست.

کلر پس از ورود به محیط زیست چه سرنوشتی پیدا می کند؟

گاز کلر ماده ای واکنش پذیر است و معمولا برای مدت طولانی بدون تغییر در طبیعت باقی نمی ماند. در هوا تحت تاثیر نور و واکنش با ترکیبات موجود در جو تغییر می کند. اگر با سطح مرطوب برگ، خاک خیس یا آب تماس پیدا کند، واکنش های دیگری رخ می دهد و ترکیباتی مانند اسید هیپوکلروس و یون کلرید می توانند تشکیل شوند.

این واکنش پذیری بالا یک نکته مهم دارد: کوتاه بودن عمر کلر مولکولی به معنی بی خطر بودن نشت آن نیست. درست در همان مدت کوتاه اولیه ممکن است غلظت بالایی از ماده در نزدیکی منبع ایجاد شود و با بافت زنده تماس مستقیم داشته باشد. به همین علت حوادث شدید می توانند خسارت موضعی قابل توجهی ایجاد کنند، حتی اگر بعدا اندازه گیری کلر مولکولی در محیط دشوار باشد.

در آب شرایط پیچیده تر است. مقدار ماده آلی، pH، دما، آمونیاک و سایر ترکیبات موجود تعیین می کنند که کلر آزاد با چه سرعتی مصرف شود و چه فرآورده هایی ایجاد گردد. بعضی مواد حاصل بسیار کوتاه عمر هستند، در حالی که برخی ترکیبات کلردار دیگر می توانند پایدارتر باشند.

ترکیبات آلی کلردار داستان متفاوتی دارند. برخی از آنها در برابر تجزیه شیمیایی و زیستی مقاوم بوده و به ذرات خاک و رسوبات متصل می شوند. از همین رو بررسی پیامدهای زیست محیطی آلودگی کلر باید هم اثر فوری مواد واکنش پذیر و هم آثار بلندمدت ترکیبات پایدار را در نظر بگیرد.

اثر مستقیم گاز کلر بر برگ و اندام هوایی گیاهان

برگ یکی از نخستین بخش های گیاه است که در زمان عبور یک توده گاز کلر آسیب می بیند. سطح برگ معمولا دارای لایه نازکی از رطوبت است و گاز کلر می تواند با این آب واکنش دهد. مواد اکسیدکننده و اسیدی حاصل قادرند غشای سلولی، رنگدانه ها و دیگر اجزای حساس بافت گیاهی را تحت تاثیر قرار دهند.

یکی از نشانه های قابل مشاهده، تغییر رنگ برگ است. قسمت هایی از برگ ممکن است ابتدا روشن، زرد یا لکه دار شوند و در تماس شدیدتر به رنگ قهوه ای درآیند. خشک شدن حاشیه برگ، سوختگی بافت، نکروز و ریزش زودرس برگ نیز امکان دارد دیده شود. در درختان سوزنی برگ، آسیب می تواند به صورت تغییر رنگ و مرگ بخش هایی از سوزن ظاهر شود.

میزان خسارت تنها به غلظت گاز وابسته نیست. مدت قرارگیری در معرض توده آلوده نیز بسیار مهم است. تماس کوتاه با غلظت بالا و تماس طولانی تر با غلظت پایین ممکن است الگوهای متفاوتی از آسیب ایجاد کنند. شدت آسیب به دما، رطوبت و وضعیت روزنه های برگ وابسته هستند.

در گیاهانی که قسمت بزرگی از سطح برگ آسیب دیده است، توانایی فتوسنتز کاهش پیدا می کند. اگر جوانه ها و شاخه های جوان نیز صدمه ببینند، رشد فصل بعد ممکن است تحت تاثیر قرار گیرد. برخی گیاهان قادر به ترمیم هستند، اما پس از آلودگی شدید ممکن است کاهش رشد برای مدت بیشتری ادامه پیدا کند.

تاثیر ترکیبات کلردار بر خاک، ریشه و تغذیه گیاهان

ورود مواد کلردار به خاک می تواند از طریق نشت محلول های صنعتی، آب آلوده، پساب، رواناب یا ته نشینی مواد موجود در هوا اتفاق بیفتد. اثر نهایی به نوع ماده و ویژگی های خاک بستگی دارد. خاک دارای مواد آلی زیاد ممکن است برخی ترکیبات را جذب یا با آنها واکنش دهد، در حالی که در خاک های سبک و نفوذپذیر امکان حرکت بعضی یون ها به لایه های پایین تر بیشتر است.

در این زمینه باید میان عنصر کلر در شکل های واکنش پذیر و یون کلرید تفاوت گذاشت. کلرید در مقدار مناسب بخشی از تغذیه طبیعی گیاه است و در تنظیم آب سلولی، فعالیت روزنه ها و بعضی فرایندهای فیزیولوژیک نقش دارد. بنابراین وجود کلرید در خاک به خودی خود نشانه آلودگی نیست.

مشکل زمانی ایجاد می شود که غلظت کلرید یا نمک های همراه از حد تحمل یک گیاه فراتر رود. تجمع زیاد کلرید ممکن است تعادل یونی را مختل کند، شوری را افزایش دهد و جذب آب و بعضی عناصر غذایی را دشوار سازد. کلرید اضافی در خاک می توانند در گونه های حساس باعث سوختگی نوک و حاشیه برگ، کاهش رشد و افت عملکرد شوند.

ترکیبات اکسیدکننده مانند هیپوکلریت نیز اگر با غلظت قابل توجه وارد خاک شوند می توانند موجودات ریز خاک و بافت ریشه را تحت فشار قرار دهند. با این حال تاثیر واقعی آنها به سرعت واکنش با مواد آلی و معدنی خاک بستگی دارد. به همین دلیل ارزیابی آلودگی خاک باید بر اساس نمونه برداری واقعی انجام شود و نمی توان تنها از روی مقدار ماده نشت کرده میزان خسارت را تعیین کرد.

تاثیر کلر و ترکیبات کلردار بر رودخانه ها، تالاب ها و آبزیان

اکوسیستم های آبی از حساس ترین محیط ها در برابر ورود کلر فعال و برخی ترکیبات کلردار هستند. دلیل این حساسیت آن است که آب محل زندگی، تنفس و تغذیه موجودات آبزی است و آلاینده می تواند مستقیما با آبشش، پوست، تخم و مراحل اولیه رشد تماس پیدا کند. حتی زمانی که ماده در آب پایدار نمی ماند، تماس اولیه ممکن است برای ایجاد آسیب کافی باشد.

کلر آزاد شامل گونه های فعالی مانند اسید هیپوکلروس و هیپوکلریت است. نسبت این گونه ها به pH آب وابسته است و توان واکنش آنها نیز یکسان نیست. اسید هیپوکلروس معمولا از نظر زیستی فعال تر است. هنگامی که کلر وارد آب طبیعی دارای مواد آلی و آمونیاک می شود، بخشی از آن مصرف شده و ترکیبات دیگری از جمله کلرامین ها ممکن است تشکیل شوند.

آبشش ماهی یکی از اندام های بسیار حساس است، زیرا دارای سطح وسیعی برای تبادل گازها با آب است. مواد اکسیدکننده می توانند سلول های سطح آبشش را تحریک یا تخریب کنند. تولید بیش از حد مخاط، اختلال در تبادل اکسیژن، تغییر رفتار شنا، تلاش برای دور شدن از محل آلوده و در شرایط شدید مرگ از پیامدهای احتمالی هستند.

لاروها، تخم ماهی ها و بسیاری از بی مهرگان کوچک می توانند حساسیت بالایی داشته باشند. این موضوع از نظر اکولوژیکی مهم است، زیرا کاهش یک گروه کوچک از زئوپلانکتون ها یا بی مهرگان کف زی فقط به همان موجودات محدود نمی شود. آنها غذای ماهی های کوچک هستند و ماهی ها نیز منبع غذایی پرندگان و پستانداران آبزی محسوب می شوند. بنابراین آلودگی می تواند ساختار شبکه غذایی را تغییر دهد.

معیارهای محافظت از حیات آبزی برای کلر در آب در محدوده بسیار پایین قرار دارند. برای نمونه، اعداد مرجع رایج برای کلر در آب شیرین در حدود 19 میکروگرم بر لیتر برای مواجهه کوتاه مدت و 11 میکروگرم بر لیتر برای مواجهه طولانی تر هستند. مقادیر مربوط به آب شور نیز حدود 13 و 7.5 میکروگرم بر لیتر است. این ارقام نشان می دهند که کنترل کلر باقی مانده پیش از تخلیه پساب به محیط های طبیعی تا چه اندازه اهمیت دارد.

هیپوکلریت ها پس از ورود به آب در تعادل شیمیایی با گونه های فعال کلر قرار می گیرند و به همین دلیل تخلیه مستقیم محلول های گندزدا می تواند خطرناک باشد. از طرف دیگر کلرامین ها ممکن است نسبت به کلر آزاد واکنش پذیری کمتری داشته باشند، اما در بعضی شرایط مدت بیشتری در آب باقی بمانند و منطقه وسیع تری را در معرض تماس قرار دهند.

دی اکسید کلر نیز در آب پایدار نامحدود ندارد و می تواند به محصولاتی مانند کلریت و کلرات تبدیل شود. بنابراین پایش فقط ماده اولیه همیشه کافی نیست و در بعضی شرایط باید محصولات تبدیل نیز بررسی شوند.

موضوع زمانی پیچیده تر می شود که آلاینده از نوع ترکیبات آلی کلردار پایدار باشد. موادی مانند بعضی PCB ها به جای ایجاد یک موج کوتاه سمیت، ممکن است وارد رسوبات شوند و سپس به تدریج توسط موجودات کف زی جذب شوند. ماهی ها این موجودات را می خورند و شکارچیان بزرگ تر نیز ماهی ها را مصرف می کنند. در چنین حالتی مشکل می تواند سال ها پس از توقف منبع اولیه آلودگی ادامه داشته باشد.

جدول زیر تفاوت چند گروه مهم از آلاینده های کلردار را از نظر مسیر ورود و پیامدهای احتمالی نشان می دهد:

تاثیر انتشار کلر بر پرندگان و پستانداران خشکی زی

پرندگان و پستانداران در حادثه انتشار گاز کلر ممکن است از راه تنفس در معرض آلودگی قرار بگیرند. کلر پس از تماس با رطوبت موجود در چشم و دستگاه تنفسی واکنش می دهد و می تواند باعث تحریک و آسیب بافت شود. جانورانی که نزدیک منبع نشت قرار دارند یا امکان فرار سریع ندارند در معرض خطر بیشتری خواهند بود.

موقعیت جغرافیایی نیز اهمیت دارد. در هوای آرام و برخی شرایط جوی، توده آلوده ممکن است در نواحی کم ارتفاع حرکت کند. جانوران کوچک زمینی، لانه های نزدیک سطح خاک و زیستگاه های محصور در چنین موقعیتی می توانند آسیب پذیر باشند.

اثرات غیرمستقیم نیز باید در نظر گرفته شوند. اگر انتشار شدید باعث تخریب پوشش گیاهی، مرگ حشرات یا کاهش موجودات آبزی شود، منابع غذا و پناهگاه جانوران نیز کاهش پیدا می کند. در نتیجه حتی حیوانی که مستقیما مقدار زیادی کلر دریافت نکرده است ممکن است از تغییر زیستگاه آسیب ببیند.

در مورد ترکیبات آلی کلردار پایدار، مسیر اصلی تماس می تواند غذا باشد. جانوران شکارچی که طعمه آلوده مصرف می کنند ممکن است طی زمان مقدار بیشتری از بعضی مواد را در بدن خود جمع کنند.

دوزیستان، خزندگان و بی مهرگان چرا اهمیت ویژه دارند؟

دوزیستان به دلیل پوست نفوذپذیر و چرخه زندگی وابسته به آب، گروه مهمی برای ارزیابی کیفیت محیط هستند. تخم و لارو بسیاری از آنها مستقیما در آب قرار دارد و تغییر ترکیب شیمیایی آب می تواند رشد، بقا و رفتار آنها را تحت تاثیر قرار دهد.

بی مهرگان آبزی نیز اهمیت زیادی دارند. بسیاری از آنها در کف رودخانه یا رسوبات زندگی می کنند، یعنی جایی که برخی مواد کلردار پایدار می توانند تجمع پیدا کنند. کاهش جمعیت این موجودات ممکن است غذای ماهی ها را محدود کرده و بر سایر بخش های اکوسیستم اثر بگذارد.

حشرات خشکی زی نیز ممکن است به صورت غیرمستقیم از آسیب به گیاهان متاثر شوند. تغییر در گلدهی، کاهش پوشش برگ یا از بین رفتن گیاهان میزبان می تواند بر حشرات گرده افشان و گیاه خوار اثر بگذارد.

درباره خزندگان نمی توان یک پاسخ واحد برای همه گونه ها ارائه کرد. تفاوت در زیستگاه، رژیم غذایی و فیزیولوژی موجب می شود حساسیت گونه ها متفاوت باشد. به همین دلیل ارزیابی محیط آلوده باید بر گونه های واقعی موجود در همان منطقه تمرکز داشته باشد.

تجمع زیستی ترکیبات آلی کلردار در زنجیره غذایی

یکی از مهم ترین تفاوت های میان گاز کلر و برخی ترکیبات آلی کلردار، مسئله پایداری است. کلر مولکولی بسیار واکنش پذیر است، اما بعضی ترکیبات آلی دارای چند اتم کلر می توانند در برابر تجزیه مقاومت زیادی داشته باشند. در نتیجه ممکن است مدت طولانی در خاک، رسوبات و بدن موجودات زنده باقی بمانند.

ترکیبات چربی دوست معمولا تمایل بیشتری به تجمع در بافت های چرب جانوران دارند. یک موجود کوچک آبزی ممکن است مقدار ناچیزی آلاینده دریافت کند، اما جانوری که طی زندگی تعداد زیادی از این موجودات را می خورد می تواند بار بیشتری از آلاینده را در بدن خود جمع کند.

اگر غلظت ماده در سطوح بالاتر زنجیره غذایی افزایش پیدا کند، پدیده بزرگ نمایی زیستی رخ می دهد. پرندگان ماهی خوار، پستانداران آبزی و شکارچیان راس زنجیره غذایی از گروه هایی هستند که ممکن است در معرض چنین شرایطی قرار گیرند. برخی شکارچیان راس زنجیره غذایی حساسیت بیشتری دارد.

اثرات احتمالی بعضی ترکیبات پایدار فقط مرگ سریع نیست. تغییر در تولید مثل، رشد جنین، عملکرد سیستم ایمنی، تنظیم هورمونی و رفتار می تواند در تماس مزمن اهمیت بیشتری داشته باشد. از این رو پاک شدن ظاهری آب همیشه به معنی پایان آلودگی اکوسیستم نیست.

تفاوت اثرات حاد و مزمن آلودگی های کلردار

اثر حاد معمولا پس از تماس با مقدار نسبتا زیاد آلاینده در مدت کوتاه ایجاد می شود. نشت گسترده گاز کلر نمونه واضحی از چنین شرایطی است. آسیب سریع برگ ها، مشکلات تنفسی جانوران یا تلفات آبزیان پس از ورود کلر فعال به یک آبراه می توانند در این گروه قرار بگیرند.

در مقابل، اثر مزمن در نتیجه تماس طولانی مدت با مقادیر کمتر ایجاد می شود. این وضعیت برای برخی ترکیبات آلی کلردار پایدار اهمیت ویژه دارد. در چنین شرایطی ممکن است مرگ گسترده و فوری دیده نشود، اما رشد، تولید مثل، سیستم ایمنی یا رفتار موجودات تحت تاثیر قرار گیرد.

گاهی نیز یک حادثه حاد پیامد مزمن ایجاد می کند. برای مثال آسیب شدید اولیه به درختان می تواند سطح برگ را کاهش دهد و رشد چند فصل بعد را محدود کند. یا ورود یک آلاینده پایدار به رسوبات در مدت کوتاه رخ دهد، اما اثر آن بر زنجیره غذایی برای مدت طولانی ادامه داشته باشد. به همین دلیل بررسی زیست محیطی بعد از حادثه نباید همیشه با پایان یافتن نشانه های ظاهری متوقف شود.

چه عواملی شدت خسارت زیست محیطی کلر را تغییر می دهند؟

مقدار ماده آزاد شده اولین عامل است، اما تنها عامل نیست. مدت انتشار، ارتفاع منبع، جهت و سرعت باد، دمای هوا، رطوبت و ناهمواری زمین می توانند مسیر حرکت گاز کلر را تغییر دهند. دو حادثه با مقدار نشت مشابه ممکن است پیامدهای کاملا متفاوتی داشته باشند.

در محیط آبی، حجم آب، سرعت جریان، دما، pH، مواد آلی، آمونیاک و سرعت اختلاط اهمیت دارند. در رودخانه پرآب ممکن است آلاینده سریع تر رقیق شود، در حالی که یک برکه کوچک یا کانال کم جریان توان رقیق سازی محدودی دارد.

فصل نیز تاثیرگذار است. در دوره زادآوری، حضور تخم، لارو و نوزاد جانوران می تواند حساسیت کل اکوسیستم را افزایش دهد. گیاهان در مرحله رشد فعال نیز ممکن است واکنش متفاوتی نسبت به دوره خواب نشان دهند.

برای ترکیبات پایدار، خصوصیات ماده اهمیت بیشتری پیدا می کند. میزان اتصال به رسوبات، توان تجمع در بافت چربی، سرعت تجزیه و امکان انتقال در زنجیره غذایی تعیین می کند که آلودگی تا چه مدت باقی بماند.

پیامدهای غیرمستقیم کلر بر زیستگاه و تعادل اکوسیستم

یک آلاینده شیمیایی می تواند بدون کشتن مستقیم تعداد زیادی جانور، ساختار زیستگاه را تغییر دهد. آسیب به پوشش گیاهی مثال مهمی است. درختان، بوته ها و علف ها فقط تولیدکننده اکوسیستم نیستند؛ آنها محل لانه سازی، سایه، غذا و پناهگاه بسیاری از جانوران را نیز فراهم می کنند.

اگر آلودگی شدید بخش قابل توجهی از پوشش گیاهی حاشیه رودخانه را از بین ببرد، میزان سایه روی آب کاهش پیدا می کند. افزایش دمای آب می تواند شرایط زیستی بعضی ماهی ها و بی مهرگان را تغییر دهد. همچنین فرسایش خاک و ورود رسوبات به آب ممکن است بیشتر شود.

کاهش حشرات نیز بر جانوران حشره خوار تاثیر می گذارد. اگر بی مهرگان آبزی کاهش پیدا کنند، ماهی ها غذای کمتری خواهند داشت و کاهش ماهی می تواند پرندگان ماهی خوار را تحت فشار قرار دهد. بنابراین ارزیابی تاثیر انتشار کلر و ترکیبات کلردار بر حیات وحش باید فراتر از شمارش موجودات تلف شده باشد. تغییر پوشش گیاهی، تولید مثل، منابع غذایی و کیفیت زیستگاه نیز بخشی از خسارت واقعی هستند.

نتیجه گیری

تاثیر انتشار کلر و ترکیبات کلردار بر گیاهان و حیات وحش به نوع ماده، مقدار انتشار، مسیر تماس و ویژگی های اکوسیستم وابسته است. گاز کلر و کلر آزاد معمولا به دلیل واکنش پذیری زیاد بیشتر با خطرات فوری و موضعی شناخته می شوند. تماس مستقیم گاز کلر با پوشش گیاهی می تواند کلروز، نکروز، ریزش برگ و کاهش رشد ایجاد کند و ورود کلر فعال به آب ممکن است آبشش ماهی ها، مراحل اولیه رشد و بی مهرگان حساس را تحت تاثیر قرار دهد.

در مقابل، یون کلرید بخشی طبیعی از محیط و یک ماده غذایی مورد نیاز گیاهان است، هرچند مقدار زیاد آن می تواند به شوری و سمیت یونی منجر شود. همین تفاوت نشان می دهد که استفاده کلی از واژه «کلر» بدون مشخص کردن شکل شیمیایی آن ممکن است برداشت اشتباه ایجاد کند.

برخی ترکیبات آلی کلردار مسئله متفاوتی ایجاد می کنند. پایداری بالا، اتصال به خاک و رسوبات و امکان تجمع در بافت جانوران سبب می شود اثر آنها از یک آلودگی کوتاه مدت فراتر رود. در این شرایط ماهی ها، پرندگان و پستانداران شکارچی ممکن است از طریق زنجیره غذایی در معرض مقادیر بیشتری از آلاینده قرار گیرند.

کنترل انتشار از مبدا، پایش دقیق کلر باقی مانده در پساب، واکنش سریع به نشت، بررسی خاک و رسوبات و توجه به گونه های حساس، پایه های اصلی حفاظت از محیط زیست هستند. هرچه نوع ماده و مسیر حرکت آن سریع تر شناسایی شود، امکان محدود کردن آسیب به گیاهان و حیات وحش نیز بیشتر خواهد بود.