دستورالعمل های سازمان بهداشت جهانی (WHO) درباره مواد ضدعفونی کننده کلردار

مقدمه

مواد ضدعفونی کننده کلردار از پرکاربردترین ترکیبات شیمیایی برای کنترل آلودگی های میکروبی در محیط های خانگی، بیمارستان ها، مراکز بهداشتی، تاسیسات آب و فضاهای عمومی هستند. این مواد به دلیل قدرت مناسب در غیرفعال کردن بسیاری از باکتری ها، ویروس ها و قارچ ها، قیمت نسبتا اقتصادی و دسترسی آسان، جایگاه مهمی در برنامه های بهداشت محیط پیدا کرده اند. با این حال، استفاده درست از آنها فقط به انتخاب یک ماده قوی محدود نمی شود.

سازمان بهداشت جهانی (WHO) در دستورالعمل های مربوط به پیشگیری از عفونت، نظافت محیط، بهداشت مراکز درمانی و تامین آب سالم، اصول مشخصی را برای مصرف ایمن و موثر مواد کلردار مطرح کرده است. این اصول موضوعاتی مانند غلظت مناسب، روش رقیق سازی، زمان تماس، شرایط نگهداری، حفاظت از کارکنان و جلوگیری از واکنش های شیمیایی خطرناک را در بر می گیرد.

یکی از نکات مهم این است که افزایش مقدار کلر همیشه به معنای ضدعفونی بهتر نیست. محلول بیش از حد غلیظ ممکن است به تجهیزات آسیب بزند، باعث تحریک پوست و دستگاه تنفسی شود و حتی خطر مسمومیت ایجاد کند. از طرف دیگر، محلول بسیار رقیق یا ماده ای که مدت زیادی در شرایط نامناسب نگهداری شده باشد، ممکن است قدرت میکروب کشی کافی نداشته باشد.

آشنایی با دستورالعمل های WHO درباره مواد ضدعفونی کننده کلردار کمک می کند تا تفاوت میان شستشو و ضدعفونی، کاربردهای مختلف ترکیبات کلر، شیوه صحیح استفاده و محدودیت های آنها بهتر شناخته شود. رعایت این موارد نه تنها برای کارکنان مراکز درمانی، بلکه برای مسئولان نظافت، مدیران مجموعه های عمومی و مصرف کنندگان خانگی نیز اهمیت دارد.

مواد ضدعفونی کننده کلردار چیست و چگونه عمل می کنند؟

مواد ضدعفونی کننده کلردار گروهی از ترکیبات شیمیایی هستند که در شرایط مناسب، گونه های فعال کلر را در محیط آزاد می کنند. این ترکیبات با تاثیر بر ساختارهای حیاتی میکروارگانیسم ها، فعالیت آنها را مختل کرده و بسیاری از عوامل بیماری زا را غیرفعال می کنند.

یکی از مهم ترین مواد این گروه، هیپوکلریت سدیم با فرمول شیمیایی NaOCl است که به صورت محلول در آب عرضه می شود. این ماده، ترکیب موثر اصلی بسیاری از انواع آب ژاول یا سفیدکننده های کلردار محسوب می شود.

هنگامی که هیپوکلریت سدیم در آب قرار دارد، بسته به شرایط شیمیایی محلول، تعادلی میان گونه هایی مانند اسید هیپوکلرو (HOCl) و یون هیپوکلریت (OCl) برقرار می شود. اسید هیپوکلرو معمولا فعالیت ضد میکروبی بالاتری دارد و می تواند با بخش های حساس سلول یا ساختار ویروس واکنش دهد.

کلر فعال با آسیب رساندن به پروتئین ها، آنزیم ها، غشاهای سلولی و سایر اجزای ضروری میکروارگانیسم ها موجب کاهش توان زنده ماندن یا تکثیر آنها می شود.

با وجود این ویژگی ها، تمام عوامل بیماری زا حساسیت یکسانی به کلر ندارند. بعضی از شکل های مقاوم میکروبی به شرایط ویژه تری برای غیرفعال شدن نیاز دارند. به همین دلیل انتخاب ماده باید متناسب با نوع آلودگی و هدف ضدعفونی انجام شود. برای مثال، هنگام بررسی گزینه هایی مانند خرید قرص کلر آکواپول نیز باید به ترکیب ماده موثر، میزان کلر قابل دسترس و کاربرد مجاز محصول توجه کرد تا ماده انتخاب شده با شرایط مصرف و نیاز بهداشتی محیط سازگار باشد.

جایگاه مواد کلردار در دستورالعمل های بهداشتی WHO

در برنامه های بهداشت محیط، مواد کلردار به عنوان یکی از گزینه های موثر برای کاهش آلودگی میکروبی سطوح و تجهیزات سازگار شناخته می شوند. با این حال، کاربرد آنها باید بخشی از یک برنامه منظم نظافت و کنترل عفونت باشد، نه جایگزینی برای تمام اقدامات بهداشتی.

در محیط های درمانی، کنترل آلودگی علاوه بر استفاده از مواد شیمیایی، به شستشوی دست ها، مدیریت پسماند، نظافت صحیح تجهیزات، رعایت تهویه و آموزش کارکنان وابسته است. ضدعفونی یک سطح آلوده نمی تواند ضعف در سایر بخش های بهداشت محیط را به طور کامل جبران کند.

همچنین باید میان توصیه های عمومی و دستورالعمل هایی که برای شرایط خاص، مانند شیوع یک بیماری عفونی، تدوین شده اند تفاوت قائل شد. برای مثال، غلظتی که برای ضدعفونی سطوح در شرایط خطر انتقال یک ویروس مشخص پیشنهاد شده است، لزوما برای همه مکان ها و تمام میکروارگانیسم ها مناسب نیست.

در خانه ها و ساختمان های عمومی نیز لازم نیست تمام وسایل به صورت مداوم با محلول کلردار ضدعفونی شوند. میزان تماس افراد با سطح، احتمال آلودگی، نوع فعالیت و وضعیت بهداشتی محیط در تعیین ضرورت ضدعفونی نقش دارند.

هدف اصلی دستورالعمل های بهداشتی، رسیدن به سطح مناسبی از ایمنی با کمترین مصرف غیرضروری مواد شیمیایی است. چنین رویکردی هم از سلامت افراد محافظت می کند و هم احتمال آسیب به وسایل و محیط را کاهش می دهد.

انواع ترکیبات کلردار مورد استفاده در ضدعفونی

ترکیبات کلردار فقط به آب ژاول محدود نمی شوند. چند ماده مختلف وجود دارد که هر کدام از نظر شکل ظاهری، درصد کلر فعال، پایداری و شرایط مصرف ویژگی های مخصوص خود را دارند.

هیپوکلریت سدیم معمولا به شکل مایع عرضه می شود و در نظافت سطوح، ضدعفونی تجهیزات سازگار و بعضی فرایندهای تصفیه آب کاربرد دارد. این ماده به نور، گرما و شرایط نگهداری حساس است و ممکن است به تدریج بخشی از قدرت خود را از دست بدهد.

هیپوکلریت کلسیم اغلب به صورت پودر یا گرانول تولید می شود. به دلیل غلظت بالای ماده موثر، در برخی سامانه های تصفیه آب و عملیات ضدعفونی تخصصی استفاده می شود. خاصیت اکسیدکنندگی بالای آن، نگهداری و جابه جایی را حساس تر می کند.

سدیم دی کلروایزوسیانورات یا NaDCC نیز ترکیبی کلردار است که در برخی قرص ها و محصولات مخصوص ضدعفونی آب یا سطوح وجود دارد. مقدار ماده مورد نیاز باید بر اساس کلر قابل دسترس و دستور مصرف محصول تعیین شود.

تفاوت این ترکیبات نشان می دهد که نمی توان مقدار یک ماده را مستقیما جایگزین مقدار مشابهی از ماده دیگر کرد. حتی دو محلول هیپوکلریت سدیم نیز ممکن است غلظت یکسانی نداشته باشند.

در انتخاب محصول، توجه به ترکیب شیمیایی، مقدار کلر فعال، تاریخ تولید، کاربرد مجاز و سازگاری با تجهیزات اهمیت زیادی دارد. این موضوع به ویژه هنگام بررسی مزایا و خطرات استفاده از مواد ضدعفونی کننده کلردار در مراکز بهداشتی اهمیت پیدا می کند؛ زیرا قدرت ضدعفونی کنندگی باید در کنار احتمال آسیب به تجهیزات و خطرات تماس شیمیایی برای کارکنان ارزیابی شود. کارکنان هر بخش باید برچسب ماده را بررسی کند تا از اشتباه در مصرف جلوگیری شود.

اهمیت شستشوی سطوح پیش از استفاده از مواد ضدعفونی کننده کلردار

یکی از اساسی ترین اصول ضدعفونی صحیح، تمیز کردن سطح پیش از استفاده از ماده شیمیایی است. بسیاری از افراد تصور می کنند ریختن محلول کلردار روی یک سطح کثیف می تواند آلودگی را به طور کامل از بین ببرد، در حالی که وجود مواد آلی ممکن است اثربخشی کلر را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

خون، ترشحات بدن، باقی مانده مواد غذایی، چربی و سایر آلودگی های آلی می توانند با کلر واکنش دهند و بخشی از ماده فعال را مصرف کنند. در نتیجه مقدار کمتری از ترکیب ضدعفونی کننده برای اثرگذاری بر میکروارگانیسم ها باقی می ماند.

برای نظافت صحیح، ابتدا باید آلودگی های قابل مشاهده با آب و شوینده مناسب و به کمک دستمال یا ابزار مخصوص پاک شوند. در صورت نیاز، پس از حذف باقی مانده شوینده، محلول ضدعفونی کننده متناسب با جنس سطح استفاده می شود.

ترتیب نظافت نیز مهم است. بهتر است کار از قسمت های تمیزتر آغاز شود و به سمت نواحی آلوده تر ادامه پیدا کند. همچنین پاکسازی سطوح مرتفع پیش از قسمت های پایین تر، احتمال انتقال آلودگی به بخش هایی را که قبلا تمیز شده اند کاهش می دهد.

برای جلوگیری از انتقال میکروب ها، دستمال مورد استفاده در سرویس بهداشتی نباید بدون شستشو یا تعویض مناسب برای تمیز کردن میز و سایر سطوح به کار رود. استفاده از ابزار جداگانه برای قسمت های مختلف، کیفیت نظافت را بالاتر می برد.

بنابراین ضدعفونی موثر معمولا حاصل دو مرحله مکمل است: ابتدا پاکسازی فیزیکی آلودگی و سپس استفاده صحیح از ماده ضدعفونی کننده.

غلظت های توصیه شده WHO و روش صحیح رقیق سازی مواد کلردار

غلظت محلول یکی از مهم ترین عوامل تعیین کننده قدرت ضدعفونی کننده های کلردار است. اگر مقدار ماده فعال کمتر از حد مورد نیاز باشد، ممکن است تعداد کافی از میکروارگانیسم ها غیرفعال نشوند. در مقابل، استفاده از محلول غلیظ تر از مقدار ضروری می تواند خطر تماس شیمیایی، خوردگی تجهیزات و آسیب به سطوح را افزایش دهد.

در راهنماهای مرتبط با ضدعفونی سطوح هنگام شیوع بیماری های عفونی، محلول هیپوکلریت با غلظت ۰٫۱ درصد، معادل تقریبی ۱۰۰۰ قسمت در میلیون یا ppm، برای بسیاری از سطوح محیطی غیرمتخلخل مطرح شده است. این مقدار به ویژه در دستورالعمل های مربوط به کنترل آلودگی ویروسی محیط کاربرد داشته است.

برای آلودگی گسترده با خون یا مایعات بدن در محیط های درمانی، غلظت ۰٫۵ درصد یا حدود ۵۰۰۰ ppm نیز توصیه شده است. این عدد پنج برابر غلظت ۰٫۱ درصد است و برای شرایط خاص آلودگی به کار می رود، نه برای نظافت عادی تمام سطوح.

برای تهیه محلول رقیق، ابتدا باید غلظت واقعی ماده اولیه مشخص شود. برای مثال، اگر محلولی با غلظت ۵ درصد در اختیار باشد، تهیه یک لیتر محلول ۰٫۱ درصد در محاسبات معمول رقیق سازی به حدود ۲۰ میلی لیتر ماده اولیه و ۹۸۰ میلی لیتر آب نیاز دارد.

محاسبه مقدار مورد نیاز را می توان با رابطه ساده زیر انجام داد:

\\[ C_1 \times V_1 = C_2 \times V_2 \\]

در این رابطه، C1 غلظت اولیه، V1 حجم ماده اولیه، C2 غلظت مورد نظر و V2 حجم نهایی محلول است. البته این محاسبه زمانی معتبر است که غلظت اولیه و نهایی بر یک مبنای یکسان بیان شده باشند.

نکته مهم این است که درصد هیپوکلریت سدیم و درصد کلر فعال دقیقا یک مفهوم نیستند. همچنین درصد وزنی و درصد حجمی تفاوت دارند. برای محصولات صنعتی غلیظ، محاسبه دقیق ممکن است به دانستن چگالی محلول، نوع بیان غلظت و سنجش کلر فعال نیاز داشته باشد.

برای رقیق سازی باید از آب تمیز و خنک، ظرف سازگار و وسایل اندازه گیری مناسب استفاده شود. محلول غلیظ باید با احتیاط به آب اضافه شود تا احتمال پاشش کاهش پیدا کند. مخلوط کردن ماده کلردار با شوینده ها، اسیدها یا ترکیبات ناشناخته به هیچ وجه روش مناسبی برای افزایش قدرت ضدعفونی نیست.

جدول زیر نمونه هایی از غلظت های کاربردی، محاسبات رقیق سازی و مقادیر کنترلی کلر را نشان می دهد.

جدول: مقایسه غلظت های کاربردی مواد کلردار و روش تهیه یا کنترل آنها

مقادیر تهیه محلول در جدول، محاسبات تقریبی برای محصولات با غلظت مشخص و بر مبنای یکسان هستند. برای مواد صنعتی یا محصولات با ترکیبات اضافی باید از دستور مصرف و روش سنجش معتبر استفاده شود. مقادیر مربوط به آب آشامیدنی نیز به کلر آزاد باقیمانده اشاره دارند و نباید با دستور تهیه محلول ضدعفونی سطوح اشتباه گرفته شوند.

زمان تماس و عوامل موثر بر قدرت ضدعفونی کنندگی کلر

زمان تماس به مدت زمانی گفته می شود که ماده ضدعفونی کننده باید در تماس موثر با سطح باقی بماند تا بتواند فعالیت میکروبی مورد انتظار را ایجاد کند. استفاده از غلظت مناسب بدون رعایت این زمان ممکن است نتیجه کافی نداشته باشد.

در بعضی دستورالعمل های مربوط به ضدعفونی سطوح در شرایط شیوع بیماری های ویروسی، حداقل یک دقیقه زمان تماس مطرح شده است. با این حال، این مقدار برای همه محصولات و تمام عوامل بیماری زا یکسان نیست. مدت لازم باید بر اساس کاربرد، دستور سازنده و شرایط محیط تعیین شود.

برای اثرگذاری صحیح، سطح باید در طول زمان تماس مورد نیاز به اندازه کافی با محلول خیس باقی بماند. پاک کردن فوری ماده از سطح می تواند مدت تماس را کوتاه کند. پس از پایان زمان تعیین شده، در صورت نیاز و مطابق دستور محصول، باقی مانده ماده با آب تمیز برداشته می شود.

دما، میزان آلودگی، جنس سطح و pH محلول نیز بر عملکرد کلر تاثیر دارند. افزایش دما می تواند تجزیه هیپوکلریت را سریع تر کند و بعضی تغییرات pH نیز تعادل گونه های فعال کلر را تغییر می دهند.

با وجود تاثیر pH بر فعالیت ضد میکروبی، هرگز نباید برای افزایش قدرت محلول، اسید به سفیدکننده اضافه کرد. چنین اقدامی می تواند باعث آزاد شدن گاز کلر و ایجاد خطر جدی تنفسی شود.

استفاده از مواد ضدعفونی کننده کلردار در خانه و اماکن عمومی

در محیط های خانگی و عمومی، انتخاب محل ضدعفونی به اندازه انتخاب ماده اهمیت دارد. دستگیره درها، شیرهای آب، کلیدهای روشنایی، سرویس های بهداشتی و سطوحی که افراد زیادی لمس می کنند، در شرایط افزایش خطر آلودگی اولویت بیشتری دارند.

در مدارس، اداره ها، فروشگاه ها و مراکز ورزشی بهتر است برنامه نظافت متناسب با میزان رفت و آمد تنظیم شود. برای مثال، سطوح مشترک در یک محیط شلوغ ممکن است به پاکسازی بیشتری نسبت به قسمت های کم استفاده نیاز داشته باشند.

استفاده از دستمال آغشته به ماده ضدعفونی کننده معمولا روش مناسب تری نسبت به پاشش گسترده محلول در فضای بسته است. اسپری کردن مداوم می تواند ذرات شیمیایی را در هوا منتشر کند و احتمال تحریک چشم یا دستگاه تنفسی را افزایش دهد.

سطوح مرتبط با تهیه غذا نیز باید با دقت بیشتری بررسی شوند. در صورت استفاده از محصول کلردار، ماده باید برای این کاربرد مجاز باشد و آبکشی احتمالی مطابق دستور انجام شود. استفاده مستقیم از سفیدکننده معمولی برای شستشوی میوه و سبزی توصیه نمی شود.

همچنین نباید محلول کلردار را بدون بررسی سازگاری روی وسایل الکترونیکی، پارچه های حساس، چوب و فلزات آسیب پذیر به کار برد. انتخاب شوینده یا ضدعفونی کننده مناسب برای هر جنس، از خسارت غیرضروری جلوگیری می کند.

دستورالعمل های ضدعفونی کلردار در بیمارستان ها و مراکز درمانی

مراکز درمانی به دلیل تماس مداوم بیماران، کارکنان و تجهیزات با عوامل بیماری زا، به برنامه های دقیق تری برای نظافت نیاز دارند. در این محیط ها نمی توان برای همه بخش ها یک روش کاملا یکسان تعیین کرد.

اتاق بیماران، بخش های ایزوله، سرویس های بهداشتی، تجهیزات مشترک و سطوح نزدیک تخت بیمار ممکن است از نظر میزان خطر آلودگی با یکدیگر متفاوت باشند. به همین دلیل دفعات نظافت و نوع ماده ضدعفونی کننده باید بر اساس ارزیابی خطر مشخص شود.

در صورت وجود خون یا ترشحات بدن، ابتدا باید آلودگی با روش ایمن و وسایل مناسب جمع آوری شود. سپس پاکسازی و ضدعفونی مطابق دستور کار مرکز انجام می گیرد. در آلودگی های گسترده خونی، محلول کلردار ۰٫۵ درصد می تواند بخشی از برنامه کنترل آلودگی باشد.

برای تجهیزات پزشکی نیز سازگاری ماده با جنس دستگاه اهمیت دارد. کلر ممکن است بعضی فلزات و اجزای حساس را تخریب کند و همیشه انتخاب مناسبی برای ابزارهای پزشکی نیست.

نکته دیگر، مدیریت دستمال ها و وسایل نظافت است. استفاده از تجهیزات آلوده در چند اتاق می تواند موجب انتقال میکروارگانیسم ها شود. تعویض یا شستشوی اصولی ابزار نظافت و رعایت بهداشت دست پس از پایان کار، بخش مهمی از پیشگیری از عفونت بیمارستانی محسوب می شود.

نقش کلر در تصفیه و ضدعفونی آب آشامیدنی

یکی دیگر از کاربردهای مهم ترکیبات کلردار، کنترل آلودگی میکروبی آب آشامیدنی است. در این حوزه، هدف تنها از بین بردن بخشی از میکروارگانیسم های موجود در آب نیست؛ بلکه باید کیفیت آب در مسیر ذخیره سازی و توزیع نیز تا حد امکان حفظ شود.

در فرایند کلرزنی، بخشی از کلر با مواد موجود در آب واکنش می دهد و مصرف می شود. مقداری که پس از این واکنش ها باقی می ماند، می تواند به محافظت در برابر بعضی آلودگی های مجدد کمک کند.

برای گندزدایی موثر آب، وجود حداقل ۰٫۵ میلی گرم در لیتر کلر آزاد باقیمانده پس از دست کم ۳۰ دقیقه تماس، در شرایطی که pH کمتر از ۸ باشد، از معیارهای مهم به شمار می رود. همچنین در نقطه تحویل آب به مصرف کننده، حداقل ۰٫۲ میلی گرم در لیتر کلر آزاد باقیمانده مطرح است.

این مقادیر بسیار کمتر از غلظت محلول های مورد استفاده برای ضدعفونی سطوح هستند. بنابراین رقیق کردن آب ژاول با روش مخصوص نظافت محیط، به معنای تهیه محلول مناسب برای تصفیه آب آشامیدنی نیست.

همچنین کلرزنی به تنهایی نمی تواند تمام آلودگی ها را حذف کند. بعضی انگل ها مانند کریپتوسپوریدیوم در برابر کلر مقاومت بالایی دارند و ممکن است استفاده از روش هایی مانند فیلتراسیون یا سایر مراحل تصفیه ضروری باشد.

برای تهیه آب آشامیدنی باید از مواد دارای کیفیت و مجوز مناسب استفاده شود. مصرف هیپوکلریت صنعتی با خلوص یا ناخالصی های نامشخص برای تصفیه آب خوراکی، بدون تایید کیفیت و کنترل تخصصی، ایمن نیست.

تجهیزات حفاظت فردی و خطرات شیمیایی مواد ضدعفونی کننده کلردار

مواد کلردار در کنار خاصیت میکروب کشی، دارای ویژگی های شیمیایی هستند که تماس نامناسب با آنها می تواند آسیب ایجاد کند. شدت خطر به غلظت محلول، مدت تماس، شرایط تهویه و نوع فعالیت بستگی دارد.

هنگام آماده سازی یا مصرف مواد ضدعفونی کننده، استفاده از دستکش مقاوم در برابر ماده شیمیایی اهمیت دارد. در شرایط احتمال پاشش، عینک محافظ و پیش بند مقاوم نیز می توانند خطر تماس با پوست و چشم را کاهش دهند.

تهویه مناسب موضوع دیگری است که نباید نادیده گرفته شود. آماده سازی محلول در اتاق کوچک و بدون گردش هوا ممکن است باعث تجمع بخارات تحریک کننده شود، به ویژه هنگامی که محصول غلیظ باشد.

یکی از خطرناک ترین اشتباهات، مخلوط کردن سفیدکننده کلردار با جوهر نمک، سرکه یا سایر مواد اسیدی است. این ترکیب می تواند گاز کلر آزاد کند. تماس هیپوکلریت با مواد آمونیاکی نیز ممکن است موجب تولید ترکیبات گازی خطرناک شود.

محلول کلردار نباید روی بدن افراد اسپری شود یا برای ضدعفونی پوست و دست به کار رود. برای بهداشت دست، شستشو با آب و صابون یا استفاده از فرآورده مناسب ضدعفونی دست روش صحیح تری است.

در صورت تماس ماده با چشم، شستشوی فوری و پیوسته با آب فراوان و دریافت کمک پزشکی ضروری است. اگر گاز تحریک کننده آزاد شد، باید از محیط آلوده خارج شد و در صورت بروز سرفه شدید، تنگی نفس یا درد قفسه سینه، فورا کمک پزشکی دریافت کرد.

نتیجه گیری

دستورالعمل های سازمان بهداشت جهانی درباره مواد ضدعفونی کننده کلردار نشان می دهند که اثربخشی این مواد به مجموعه ای از عوامل وابسته است. نوع ترکیب، غلظت، شرایط محیط، میزان آلودگی، زمان تماس و روش استفاده همگی در کیفیت نهایی ضدعفونی نقش دارند.

هیپوکلریت سدیم و سایر ترکیبات کلردار می توانند ابزارهای موثری برای کاهش آلودگی میکروبی در محیط های خانگی، عمومی و درمانی باشند؛ اما استفاده نادرست از آنها ممکن است به سلامت انسان و تجهیزات آسیب برساند.

از مهم ترین اصول می توان به شستشوی سطح پیش از ضدعفونی، رعایت غلظت مناسب، استفاده از تجهیزات حفاظت فردی، جلوگیری از مخلوط شدن مواد ناسازگار و نگهداری صحیح محلول اشاره کرد. همچنین باید تفاوت میان ضدعفونی سطوح و تصفیه آب آشامیدنی کاملا در نظر گرفته شود.

در مجموع، هدف اصلی استفاده از مواد ضدعفونی کننده کلردار، دستیابی به محیطی سالم تر با کمترین خطر شیمیایی ممکن است. زمانی که مصرف این مواد بر پایه اصول علمی و نیاز واقعی محیط انجام شود، می توان از مزایای آنها بهره برد و احتمال بروز آسیب های ناشی از مصرف نادرست را به میزان قابل توجهی کاهش داد.